Plant gids: Tulipa

De tulp is oorspronkelijk afkomstig uit Centraal-Azië, met name het Tiensjangebergte in het huidige Kazachstan, Kirgizië en westelijk China, waar in het wild nog altijd verwante soorten groeien. Via handelsroutes bereikte de bloem het Ottomaanse Rijk, waar hij al eeuwenlang werd gecultiveerd en een geliefd motief was in tuinen, tapijten en tegels; de naam "tulp" is zelfs afgeleid van het Turkse woord voor tulband, vanwege de vorm van de bloem. In de tweede helft van de 16e eeuw kwamen de eerste bollen via diplomaten en botanici naar West-Europa, waaronder Nederland. Botanicus Carolus Clusius kweekte de tulp vanaf 1593 in de Hortus Botanicus van Leiden, en van daaruit verspreidde de bloem zich razendsnel over het land. Dit leidde in de jaren 1630 tot de beruchte "tulpenmanie", waarbij bollen soms voor extreme bedragen werden verhandeld. Sindsdien is de tulp uitgegroeid tot een van de meest iconische bloemen van Nederland, met duizenden cultivars in vrijwel elke denkbare kleur en vorm.

GROEIOMSTANDIGHEDEN

Situering Tulpen vragen minstens een halve dag volle zon en beschutting tegen de wind.

Standplaats Kweek tulpen in perken en borders, in rotstuinen of in potten. Zorg voor een doorlatende grond met veel organisch materiaal. Voeg aan zure grond kalk toe.

KWEKEN

Planten Plant de bollen laat in het najaar. De plantdiepte varieert met de grootte van de bollen en bedraagt meestal 15–20 cm voor de grote typen en 10 cm voor de kleinere. Zet ze 10–20 cm uit elkaar.

Voeding Geef wat mest zodra de bloemknoppen zichtbaar worden en herhaal dat na de bloei. Geef bij droog weer water, vooral als de planten in knop staan.

Problemen Het gebroken-tulpenvirus, dat streping van de bloemen veroorzaakt, wordt door bladluizen overgebracht. Ruim aangetaste planten op en bestrijd de bladluizen.

Tulpenvuur is een vorm van Botrytis of grijze schimmel. Bloemen en bladeren vertonen bruine vlekjes; de stengel kan gaan rotten en er kan zich een harige grijze schimmel op de aangetaste delen vormen. Vernietig aangetaste planten en plant een aantal jaren geen tulpen op dezelfde plaats. In een vroeg stadium kan de infectie worden bestreden met een fungicide.

BLOEI

Seizoen Tulpen bloeien, afhankelijk van soort of hybride, vanaf het eind van de winter tot in het late voorjaar.

Plukken Als je bloemen voor in huis wilt plukken, neem dan exemplaren die nog in knop zitten en snijd ze 's ochtends vroeg. Ververs het water in de vaas regelmatig.

NA DE BLOEI

Verzorging Haal uitgebloeide bloeistengels weg en ruim dood blad op. Tulpenbollen kunnen twee tot drie jaar in de grond blijven zitten, of worden opgegraven als het blad is afgestorven. Maak de bollen schoon en bewaar ze op een koele, droge, goed geventileerde plaats. Dwergtulpen kun je meestal beter in de grond laten, maar andere variëteiten bloeien meestal beter als ze ieder jaar worden gerooid en opnieuw geplant. Als je daar niet ieder jaar zin in hebt, moet je de bollen diep planten.

IN ÉÉN OOGOPSLAG

Zeer bekende bloemen in allerlei kleuren, formaten en vormen, die vanaf het eind van de winter tot laat in het voorjaar bloeien.

Aanbevolen variëteiten: 'Apricot Pride', 'Black Parrot', 'Blushing Lady', 'Candy Club', 'Cherry Delight', 'Clusiana var. chrysantha', 'Crown of Dynasty', 'Daydream', 'Doll's Minuet', 'Estella Rijnveld', 'Fancy Frills', 'Flaming Club'